Gözyaşı üretiminin azalması veya kalitesinin bozulmasıyla ortaya çıkar. Göz yüzeyi yeterince nemlenmez. Yaşlılarda göz kuruluğu yanma, batma ve bulanık görme gibi şikayetlere yol açar. Yaşlanmaya bağlı olarak gözyaşı bezleri daha az çalışır. Ekran kullanımı ve bazı hastalıklar da sorunu artırır. Yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Tedavi edilmediğinde göz enfeksiyonlarına neden olabilir. Suni gözyaşı damlaları genellikle tedavide kullanılır.
Yaşlılarda Göz Kuruluğu Belirtileri
Gözlerde sürekli bir rahatsızlık, batma veya yanma hissi yaşanabilir. Gözlerde sık sık kızarıklık görülebilir. Bu durum, göz yüzeyinin kurumasına bağlıdır. Özellikle parlak ışıklar gözlerde rahatsızlık hissine neden olabilir. Yaşlılarda göz kuruluğu, göz yüzeyini etkileyerek net görmeyi zorlaştırabilir. Uzun süre bilgisayar, telefon veya kitap okuma sırasında gözlerde yorgunluk veya ağrı olabilir. Gözler bazen aşırı sulanabilir; bu durum, kuruluğa karşı bir savunma mekanizmasıdır.
Sabahları göz kapaklarının yapışık olması veya açılmada zorluk çekilmesi belirtisidir. Gözde sanki kum veya bir şey varmış gibi hissedilebilir. Kontakt lensler daha rahatsız edici hale gelir ve kuruluk şiddetlenebilir. Kuruluğa bağlı olarak gözlerden sürekli hafif bir akıntı olabilir. Bu belirtiler yaşlılıkla birlikte ortaya çıkan hormonal değişiklikler nedeniyle şiddetlenir. Erken müdahale ve uygun tedavi için göz doktoruna başvurmak önemlidir.
Yaşlılarda Göz Kuruluğu Neden Olur?
Yaş ilerledikçe, gözyaşı bezlerinin fonksiyonları yavaşlar ve gözyaşı üretimi azalır. Bu durum, göz yüzeyinin yeterince nemlenememesine yol açar. Gözyaşı, üç katmandan oluşur: yağ, su ve mukus tabakaları. Yaşlanmayla birlikte bu katmanların dengesinde bozulmalar olabilir. Özellikle yağ tabakasının eksikliği, gözyaşının hızla buharlaşmasına neden olur. Yaşlılık döneminde, özellikle kadınlarda menopoz sonrası hormon seviyelerindeki değişiklikler, riski artırır. Yaşlılarda sık görülen diyabet, romatoid artrit gibi otoimmün hastalıklar, gözyaşı bezlerini etkileyerek neden olur. Yaş ilerledikçe kullanılan bazı ilaçlar yaşlılarda göz kuruluğu yaşanmasına yol açabilir.
Tansiyon ilaçları, antidepresanlar ve idrar söktürücüler bu etkiye sahiptir. Göz kapaklarının yapısında veya işlevinde bozukluklar, gözyaşının düzgün dağılmasını engelleyerek neden olabilir. Yaşlı bireylerin kuru ve rüzgârlı ortamlarda bulunmaları, ısıtma sistemlerinin kullanılması kuruluğu artırır. Yaşlılarda göz kırpma refleksi yavaşlayabilir. Yeterince göz kırpılmaması, gözyaşının göz yüzeyine düzgün yayılmamasına neden olur. A ve D vitamini eksiklikleri, göz sağlığını olumsuz etkileyerek yol açabilir. Ayrıca, magnezyum eksikliği de göz sağlığını olumsuz etkileyebilir. Yaşlılarda göz kuruluğu yaşandığında hafifletmek için suni gözyaşı damlası, nemli ortamda bulunma önerilir.
Yaşlılarda Göz Kuruluğu Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Suni gözyaşı damlası ve jeller, en yaygın kullanılan tedavi yöntemidir. Koruyucu madde içermeyen damlalar uzun süreli kullanım için tercih edilebilir. Sıcak kompres ve göz kapak masajı, göz kapaklarındaki yağ bezlerinin düzgün çalışmasını sağlar. Gözyaşı buharlaşmasını azaltarak göz yüzeyini nemli tutar. Somon ve keten tohumu gibi omega-3 yağ asitleri içeren besinler veya takviyeler gözyaşı kalitesini artırır. Bilgisayar kullanımı sırasında, 20-20-20 kuralı uygulanabilir. (20 dakikada bir, 20 saniye boyunca 20 metre uzağa bakmak). Ortam nemini artırmak önemlidir.
Bunun için nemlendirici cihazlar kullanılabilir. Rüzgâr ve tozdan korunmak için, dışarıda gözlük kullanmak koruma sağlar. Doktor kontrolünde kullanılan ilaçlar gözyaşı üretimini destekleyebilir. Steroid damla, enflamasyonu azaltmak için kısa süreli kullanılabilir. Gözyaşı kanallarına geçici veya kalıcı tıkaçlar yerleştirilir. Gözyaşının daha uzun süre göz yüzeyinde kalmasını sağlar. Cerrahi müdahale, nadiren uygulanır. Ancak ciddi durumlarda gözyaşı kanallarını kapatma ameliyatları yapılabilir. Bol su tüketimi ve sağlıklı beslenme göz sağlığını destekler. Yaşlılarda göz kuruluğu şikayetleri arttığında, bir göz doktoruna danışarak kişiye özel tedavi planı oluşturmak önemlidir.
